• Direction اشرفی اصفهانی - بعد از تقاطع مرزداران- برج نگین رضا

وبلاگ

آخرین مطالب مربوط به امور ثبت شرکت ها را اینجا بخوانید

  • خانه
    خانه در اینجا می توانید همه نوشته های وبلاگ را بیابید

ثبت اختراع

ارسال شده توسط در روز در دسته وبلاگ

حق اختراع (Patent)

قانون گذر در تعریف اختراع مقر می دارد: " اختراع نتیجه فکر فرد یا افراد است که برای اولین بار فرآیند فرآورده ای خاص را ارائه می کند و مشکلی را در یک حرفه ، فن، فناوری، صنعت و مانند آن حل می نماید."[1] در حالیکه قانون سابق صرفاً به بیان حق ناشی از حق اختراع پرداخته و تعریف خاصی از حق اختراع ارائه نشده بود به طوری که مقرر می گردید: "هر قسم اکتشاف یا اختراع جدید در شعب مختلف صنعتی یا فلاحتی ، به کاشف یا مخترع آن حق انحصاری می دهد که بر طبق شرایط و در مدت مقرر در این قانون، از اکتشاف یا اختراع خود استفاده نماید، شروط بر اینکه اکتشاف یا اختراع مزبور، مطابق مقررات این قانون در اداره ثبت اسناد تهران به ثبت رسیده باشد. نوشته ای که در این موارد ثبت تهران می دهد ، "ورقه اختراع" نامیده می شود ."[2] ذکر اصطلاحات اکتشاف و اختراع در این ماده بیانگر این امر است که ، اگر محصول و یا شیوه جدیدی برای حصول نتیجه ای ابداع شود، عنوان اختراع مشمول مالکیت صنعتی را خواهد داشت وگرنه اکتشاف هیچ جنبه نوآوری و ابداع نداشته و صرفاً به آشکار نمودن آنچه که قبلاً وجود داشته می پردازد. و نباید این دو واژه را مترادف یکدیگر بدانیم.[3] در قانون جدید صراحتاً موارد مربوط به اکتشاف را از شمول اختراع ندانسته وحیطه حمایت از اختراع را شامل اکتشاف ندانسته است.[4] با توجه به آنچه در ماده یک قانون در تعریف اختراع بیان گردید و نیز با توجه به ماده 2 همان قانون ، برای اینکه یک نوآوری عنوان اختراع داشته باشد باید واجد ویژگی های ذیل باشد.

الف: اختراع نتیجه فکر فرد یا افراد باشد و از تفکر و اندیشه در علوم طبیعی بهره برده باشد.

ب: اختراع جدید باشد، بدین معنا که قبل از ثبت اظهارنامه اختراع، شخص یا اشخاصی از آن اطلاع نداشته باشند.

ج: اختراع دارای کاربرد صنعتی باشد یعنی اینکه اولاً در فن یا صنعت قبلی وجود نداشته باشد و ثانیاً در رشته ای از صنعت قابل ساخت و یا استفاده باشد.معیار جدید بودن اختراع، در سطح جهانی می باشد نه اینکه کشوری خاص مورد توجه باشد. به گونه ای که قانون گذار در بند هـ 4 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 3/11/1386 مقرر می دارد: ..." فن یا صنعت قبلی عبارت است از هر چیزی که در نقطه ای از جهان از طریق انتشار کتبی یا شفاهی یا از طریق استفاده عملی و یا هر طریق دیگر، قبل از تقاضا و یا در موارد حق تقدم ناشی از اظهارنامه ثبت اختراع، افشا شده باشد. "در حالی که قانون سابق از این جهت حکمی مقرر نداشته بود و هر دو برداشت، موردنظر حقوقدانان واقع مگردید.

ب- ابتکاری بودن اختراع: بدین معنا که در زمان ثبت اختراعف حتی افراد متخصص نیز از آن اختراع بی اطلاع باشند. لازم به توضیح اینکه تفاوت این شرط با شرط جدید بودن در این است که، جدید بودن اختراع به معنی عدم وجود سابقه در خصوص موضوع اختراع است. در حالیکه ابتکاری بودن اختراع، شامل مواردی می شود که مسبوق به سابقه می باشد، ولی برای حصول نتیجه، تغییراتی در شیوه استفاده از محصول سابق داده می شود.

د- مفید بودن اختراع: بدین بیان که راه حل خاصی در موضوعی ارائه نموده و در توسعه و پیشبرد علم و فناوری مثمر و مفید واقع شود.

در صورت تحقق شرائط و خصوصیات مذکور، امکان ثبت اختراع و صدور گواهینامه مربوط از سوی اداره مالکیت صنعتی فراهم می گردد و در نتیجه دارنده آن می تواند از حقوق انحصاری بهره مند گردد.[5] این حق انحصاری، سبب ممنوعیت دیگران از استفاده تجاری از ابتکار و اختراع مخترع می گرددو مخترع می تواند از اشخاصی که بدون اذن او ، از آن اختراع استفاده نموده یا می نمایند جلوگیری به عمل آورده و مطالبه خسارت نماید. مدت این حق انحصاری در قوانین کشورها متفاوت است. در قانون ایران مدت اعتبار گواهینامه اختراع، بیست سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه می باشد.[6] در آمریکا با توجه به نوع اختراع بین 16 تا 20 سال، و در انگلستان 20 سال می باشد. در ماده 33 موافقت نامه TRIPS که در سال 1994 منعقد گردیده، حمایت از ورقه اختراع بیست سال از تاریخ ثبت اظهارنامه بیان شده است. همانگونه که ملاحظه می شود غالباً کشورها، در هماهنگ شدن با مقررات موافقت نامه TRIPS مهلت حمایت از ورقه اختراع را بیست سال لحاظ نموده اند. این حق انحصاری ممکن است توسط شخص مخترع مورد استفاده قرار گیرد و یا اینکه ممکن است اختراع در راستای قرارداد و یا استخدام ایجاد شود. در این صورت حقوق مادی ناشی از حق اختراع متعلق به کارفرما می باشد مگر اینکه در قرارداد فی مابین کارفرما و مخترع شرط دیگری مورد توافق واقع گردد که در این صورت تابع مقررات حاکم بر شرط ضمن عقد خواهد بود. و همچنین ممکن است به موجب اجازه ای که از سوی مخترع داده می شود اشخاص دیگری غیر از مالک حق اختراع، حق بهره برداری از اختراع ثبت شده در ایران را دارا شوند و این اجازه می تواند از طریق قرارداد و توافقی باشد که بین مخترع و بهره بردار منعقد می گردد. در این صورت اصطلاحاً به آن مجوز بهره برداری (License) گفته می شود و به دو صورت انحصاری و غیر انحصاری می تواند واقع شود. و نیز ممکن است از سوی مقامات عمومی کشور حتی بدون اجازه مالک و تحت شرایطی ،بهره برداری از حق اختراع تحقق یابد.[7] در پایان متذکر می گردد ممکن است گفته شود به استناد ماده 2 از قانون حمایت حقوق مولفان و منصفان و هنرمندان 11/10/1348 هر اثر فنی دیگر، که توانایی شناسایی به عنوان اختراع را نداشته و در مرتبه ای پایین تر از اختراع و تحت عنوان مدل اشیاء مفید Model d’utilite می باشد مورد پذیرش و مشمول حمایت قانونی می دانند. و در ادعای خود عنوان می نمایند که، اگرچه عمل شخص توانایی کسب حمایت قانونی تحت عنوان اختراع را ندارد ولی، موجب گردیده تا محصول به شکل جدید و زیبایی عرضه گردد. با توجه به اینکه ارائه این طرح و یا شکل، هنرمند از فکر و اندیشه خود بهره گرفته و ابتکار تازه ای ایجاد نموده است لذا مستلزم حمایت قانونگذار می باشد. در حالیکه با توجه به تعریف ارائه شده از اختراع و اینکه شرط قابل ثبت بودن آن، دو امر ابتکار جدید و دارای کاربرد صنعتی بودن ذکر شده است و ابتکار جدید به آنچه که در فن یا صنعت قبلی وجود نداشته و برای دارنده مهارت عادی در فن مذکور معلوم و آشکار نباشد تعریف و از نظر صنعتی، اختراعی کاربردی محسوب می شود که در رشته ای از صنعت قابل ساخت یا استفاده باشد. و مراد از صنعت، معنای گسترده ان لحاظ و حتی شامل صنایع دستی، کشاورزی، ماهیگیری و خدمات شناخته شده است.[8] بنابراین ضرورت نداشته و حتی صحیح نمی باشد تا چنین مواردی را مشمول قانون حمایت حقوق مولفان و منصفان و هنرمندان بدانیم و مدل اشیاء مفید نیز که دارای مرتبه ای از ابتکار و نوآوری می باشد در مشمول حمایت قانونی اختراع بشناسیم.

 

[1]. ماده یک قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 3/11/1386 مجلس شورای اسلامی

[2]. ماده 26 قانون ثبت علائم و اختراعات مصوب 1/4/1310

[3]. دکتر نورالدین امامی، حق مخترع، صص 116 و 117

[4]. بند الف ماده 4 قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب 3/11/1386

[5]. مواد 3 و 5 قانون ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 3/11/1386 مجلس شورای اسلامی

[6]. ماده 16 قانون  ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 3/11/1386 مجلس شورای اسلامی

[7]. مواد 15 و 17 قانون ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 3/11/1386 مجلس شورای اسلامی

[8]. مواد 1 و 2 قانون ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 3/11/1386 مجلس شورای اسلامی

امتياز دهيد:
1

نظرات

  • اولين کسي باشيد که نظر ارسال ميکند

ارسال نظر

مهمان یکشنبه, 27 آبان 1397

فرم درخواست تماس

تلفن خود را وارد کنید - در زمان مورد نظرتان با شما تماس خواهیم گرفت

فرم درخواست تماس

فرم درخواست تماس شما با موفقیت ارسال شد